top of page
Romantik gün batımı yansıması

Lenfatik Sistem

LENF SİSTEMİ

İkinci bir dolaşım sistemi olan lenf sistemi yapısı itibariyle kardiyovasküler (dolaşım) sistemden oldukça farklıdır. Dolaşım sisteminden bağımsız olarak çalışan lenf sistemi bağışıklık sistemi içeriğini dolaşım sistemi içine boşaltır ve genel olarak bağışıklıkta rol alır. Bağışıklık sistemi alışmak uyumlaşmak anlamındadır. Beden kendini korumak için evrenin uyum ve esneklik yasasına uyar ve hayatta kalmak için zararlı olan maddeleri yok eder.

Kan kılcal damarlardan geçerken, gözenekli duvarlardan sızan sıvı da dokularda dolaşır. Bu doku banyosu sıvısına doku sıvısı (interstiyal sıvı) denir. Dokuyu oluşturan hücreler arasındaki boşlukları dolduran bu sıvı dokularda dolaşarak kan akımındaki besinleri, oksijeni ve suyu hücrelere dağıtır. Atıkları ve karbondioksiti, üre ve suyu da kılcal damarlar yoluyla kan akımına geri verir.

Bu sıvı sulu ve saman renginde, türemiş olduğu kan plazmasına benzeyen bir sıvıdır. Hücreler ve kan arasındaki alışverişi sağlar. Doku sıvısının olduğu gibi kan akımına geri dönememesinin sebebi kılcal damarlardaki sürekli kan akışıdır. Kan akımına geri dönemeyen fazla sıvı lenfatik kılcal damarlar tarafından emilir ve bu sıvıya lenf sıvısı adı verilir.

Lenf sıvısı, lenf damarları ve düğümlerinden oluşan Lenf sistemi doku ve hücrelerdeki atık maddeleri toplar. Kan dolaşımı atar ve toplardamardan oluşurken lenf sistemi tek yönlü sadece toplama işi yapar. Toplardamarlardaki kanın geri dönüşünü önlemek için bulunan kapakçıklar burada lenf damarlarlarında da vardır ve böylece artık maddelerin geri dönmesi önlenir.

Günde 2-4 litre su taşırlar. Ayrıca doku sıvısındaki proteinleri kan akımına geri dönmesi için taşırlar. Hücre artıkları, ölü hücreleri ve yıpranmış hücreleri, toz gibi yabancı maddeleri, bakterileri ve diğer hastalık yapıcı maddeleri ve tam sindirilmemiş yağları toplayan kılcal lenf kanalları hepsini daha büyük lenf kanallarına ve sonra da kan toplardamarlarına verir.

Vücudun sağ tarafındaki lenf kanalları sağ köprücük kemiğinin altındaki toplardamara (ven) ve vücudun solundaki lenflerde toplanan maddeler de sol köprücük kemiği altındaki toplardamara (ven) aktarılır.

Lenf kanalları (damarları) taşıma işlemi sırasında lenf bezlerine uğrarlar.

Lenf bezleri filtre görevi görür ve lenf sıvısı burada süzülür. Büyüklükleri toplu iğne başından bir fasulye büyüklüğüne kadar değişebilen yumuşak bezlerdir. Lenf bezleri veya düğümleri küçüklü büyüklü yaklaşık 600 adettir. Birbirlerine lenf damarları (kanalları) ile bağlıdırlar. Bağışıklık sisteminin en önemli organlarıdırlar. Mikropların ve zehirli maddelerin süzülmesi ve bunların kan akımına katılmasının önlenmesinin yanı sıra yeni lenfatik hücrelerin (T ve B hücreleri) yani lenfositlerin üretimini ve enfeksiyonu önlemek için antikor üretimini yaparlar (protein). Lenf sıvısındaki fazla suyu emerler.

lenfatik sistem

Lenf bezleri (düğümleri)’nin yerleri:

  • Boyun ve çene altı

  • Damak ve bademcikler

  • Timüs bezi  

  • Koltukaltı

  • İnce bağırsaklar (peyer plakları )

  • Kasık bölgesi

  • Dalak (en büyük lenfatik doku yoğunlaşması)

  • Diz arkası

  • Göğüs boşluğu içinde

Lenf bezleri iltihaplanınca şişerler ve üzerine basınca ağrı yaparlar. İltihaplanan lenf bezlerinin mutlaka tedavisi gerekir. Lenfler bulundukları yerin habercileridir. Enfeksiyon kaynağını bulmak gerekir. Bir doktora görünmek en iyisidir.

Lenf dolaşımı kan dolaşımından farklı pompasız bir sistemdir. Lenf dolaşımına yardımcı faktörler emme ve basma basıncı ve değişen eğimlerdir.  Kalp basıncı, atardamar basıncı, solunum basıncı emme ve basma basıncı yaratırken hareket ve vücut pozisyonlarının değişmesi ve masaj (yumuşak dokulara bastırılması) lenf dolaşımına yardımcı faktörlerdir.  Lenf sıvısı hareketi sürekli ve yavaş bir akışdayken bu akış bir egzersiz sırasında on-onbeş kat artabilir.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ

Vücudumuza girmeye çalışan ve girmeyi başaran sayısız mikrop ve virüsle başa çıkan sistem bağışıklık sistemimizdir. Farklı hücre tiplerini ve lenfatik sistemi içine alan bağışıklık sistemi, endokrin sisteminden ve düşünceler, duygular ve hafıza sebebiyle beyinden etkilenir.

Bağışıklık sistemi lenf sistemini de içine alan büyük bir sistemdir. 

Başlıca bağışıklık sistemi hücreleri:

Akyuvarlar, beyaz kan hücreleridir. (lökositler)

T hücreleri, timüsten türerler.

B hücreleri, kemik iliğinden türerler. 

Makrofajlar, yabancı maddeleri içine alıp eriterek yok eden büyük hücrelerdir.

bottom of page